विठ्ठल

तुकाराम महाराज अभंग संग्रह

18px

॥ श्री तुकाराम महाराज अभंग संग्रह ॥ ॥ अभंग १ - विठ्ठल विठ्ठल ॥ विठ्ठल विठ्ठल विठ्ठल विठ्ठल । पांडुरंग पांडुरंग विठ्ठल । विठ्ठल विठ्ठल विठ्ठल विठ्ठल । पांडुरंग पांडुरंग विठ्ठल ॥ विठ्ठल माझा लेकुरवाळा । संगे गोपाळांचा मेळा । कांसे पितांबर पिवळा । गळा वैजयंतीमाळा ॥ विठ्ठल विठ्ठल विठ्ठल विठ्ठल । पांडुरंग पांडुरंग विठ्ठल ॥ ॥ अभंग २ - ज्ञानदेवे रचिला पाया ॥ ज्ञानदेवे रचिला पाया । उभारिले देवालया । नामा तयाचा किंकर । तुका झालासे कळस ॥ ॥ अभंग ३ - सदा माझे डोळे ॥ सदा माझे डोळे जडो तुझ्या मूर्ती । रखुमाईच्या पती सोयरिया । गोड तुझे रूप गोड तुझे नाम । देईं मज प्रेम सर्व काळ ॥ तुका म्हणे माझे हेचि सर्व सुख । पाहीन श्रीमुख आवडीने ॥ ॥ अभंग ४ - आम्ही जातो आमुच्या गावा ॥ आम्ही जातो आमुच्या गावा । आमुचा राम राम घ्यावा । खरे सांगतो जिवाचे । सोडा आता संसाराचे ॥ मायाजाळी फसू नका । तुका म्हणे देवा भजा ॥ ॥ अभंग ५ - वृक्षवल्ली आम्हां सोयरी वनचरें ॥ वृक्षवल्ली आम्हां सोयरी वनचरें । पक्षीही सुस्वरें आळविती ॥ काय सांगो आतां सुखाचिया परी । आनंदे निर्भरी अंतरात्मा ॥ आकाश मंडप पृथ्वी आसन । रमे सर्वांघटी नारायण ॥ तुका म्हणे होय मनासी संवाद । आपुलाची वाद आपणासी ॥ ॥ अभंग ६ - जे का रंजले गांजले ॥ जे का रंजले गांजले । त्यांसी म्हणे जो आपुले । तोचि साधू ओळखावा । देव तेथेचि जाणावा ॥ मृदू सबाह्य नवनीत । तैसे सज्जनाचे चित्त । ज्यांसी अपंगिता व्यथा । तुका म्हणे तेचि संत ॥ ॥ अभंग ७ - अभंग वाणी तुकयाबंधू ॥ अभंगवाणी तुकयाबंधू । विठोबाचा कृपासिंधू । संत जनांचा वाटाड्या । भक्तिमार्गाचा कळस ॥ ॥ अभंग ८ - नाम घेता ॥ नाम घेता उठी संवसार । तेणे दोष जाती सारे । विठ्ठल विठ्ठल म्हणता वाचे । ताप संसारीचे हरती ॥ तुका म्हणे नामापरती । नाही सोपा उपाय ती । गातां ऐकतां बरवे । हरिनाम नित्य घ्यावे ॥ ॥ अभंग ९ - पंढरीची वारी ॥ पंढरीची वारी आहे माझ्या घरी । पंढरीचा वारी आषाढी कार्तिकी । विठू माझा लेकुरवाळा । संगे गोपाळांचा मेळा ॥ धन्य धन्य पंढरपूर । तेथे नांदतो विठ्ठल सुंदर । चंद्रभागा वाहे तीरीं । तुका नाचे पंढरपुरी ॥ ॥ अभंग १० - भक्ती करा भक्ती करा ॥ भक्ती करा भक्ती करा । संसार हा असार जाणा । काय करील धन दौलत । अंती नाही कोणी सोबत ॥ विठ्ठलाचे नाम घ्यावे । भवसागर हा तरावे । तुका म्हणे भजा देवा । नकों करू आळस सेवा ॥ ॥ अभंग ११ - बोलावा विठ्ठल ॥ बोलावा विठ्ठल पाहावा विठ्ठल । करावा विठ्ठल जीवेभावे । खरा विठ्ठल आत्मरूप । तुका म्हणे माझे माहेर पंढरपूर ॥ ॥ अभंग १२ - आजि सोनियाचा दिन ॥ आजि सोनियाचा दिन । वर्षे अमृताचा घन । हरिचे भेटीने जीवा । आलें परमसुख ठावा ॥ गातां रामकृष्ण हरी । मन निवालें अंतरीं । तुका म्हणे आनंदाला । अंत नाही उरला ॥ ॥ अभंग १३ - तुम्ही कोणाचे कोण ॥ तुम्ही कोणाचे कोण । कशाचे अभिमान । शेवटी जाताना । संगे काय नेणे ॥ धरा विठ्ठलाचे पाय । सोडा मायेची काय । तुका म्हणे करा । भक्ती अंतःकरणें ॥ ॥ अभंग १४ - हेचि दान देगा देवा ॥ हेचि दान देगा देवा । तुझा विसर न व्हावा । गुण गाईन आवडी । हेचि माझी सर्व जोडी ॥ न लगे मुक्ती न लगे स्वर्ग । न लगे संपत्तीचा मार्ग । तुका म्हणे गर्भवासी । सुख दे डोळां तुझ्या पायांसी ॥ ॥ अभंग १५ - काय करू आता ॥ काय करू आता धरिलें मनीं । जाणे पंढरपुरा विठ्ठल भेटीसी । वाट पाहे डोळां उभा भीवरातीरीं । तो माझा विठ्ठल सावळा सुंदर ॥ तुका म्हणे मज पांडुरंग भेटला । भवसागर माझा आता तरला ॥

फायदे

तुकाराम महाराजांच्या अभंगांचे नियमित गायन केल्याने मनःशांती लाभते, वैराग्य वाढते, भक्तिभाव दृढ होतो आणि जीवनात सकारात्मक बदल घडतात. वारकरी संप्रदायात या अभंगांना अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. एकादशी, आषाढी-कार्तिकी वारीला या अभंगांचे विशेष गायन होते.

#tukaram#abhang#vitthal#pandharpur#warkari#stotra#maharashtra#sant#bhakti

← सर्व स्तोत्र संग्रह संपूर्ण संग्रह

स्तोत्र संग्रह

तुकाराम महाराज अभंग संग्रह

Sant Tukaram Maharaj Abhang Collection

विठ्ठल

॥ श्री गणेशाय नमः ॥

आम्ही जातो आमुच्या गावा । आमुचा राम राम घ्यावा । खरे सांगतो जिवाचे । सोडा आता संसाराचे ॥ मायाजाळी फसू नका । तुका म्हणे देवा भजा ॥ ॥ अभंग ५ - वृक्षवल्ली आम्हां सोयरी वनचरें ॥ वृक्षवल्ली आम्हां सोयरी वनचरें । पक्षीही सुस्वरें आळविती ॥ काय सांगो आतां सुखाचिया परी । आनंदे निर्भरी अंतरात्मा ॥ आकाश मंडप पृथ्वी आसन । रमे सर्वांघटी नारायण ॥ तुका म्हणे होय मनासी संवाद । आपुलाची वाद आपणासी ॥ ॥ अभंग ६ - जे का रंजले गांजले ॥ जे का रंजले गांजले । त्यांसी म्हणे जो आपुले । तोचि साधू ओळखावा । देव तेथेचि जाणावा ॥ मृदू सबाह्य नवनीत । तैसे सज्जनाचे चित्त । ज्यांसी अपंगिता व्यथा । तुका म्हणे तेचि संत ॥ ॥ अभंग ७ - अभंग वाणी तुकयाबंधू ॥

अभंगवाणी तुकयाबंधू । विठोबाचा कृपासिंधू । संत जनांचा वाटाड्या । भक्तिमार्गाचा कळस ॥ ॥ अभंग ८ - नाम घेता ॥ नाम घेता उठी संवसार । तेणे दोष जाती सारे । विठ्ठल विठ्ठल म्हणता वाचे । ताप संसारीचे हरती ॥ तुका म्हणे नामापरती । नाही सोपा उपाय ती । गातां ऐकतां बरवे । हरिनाम नित्य घ्यावे ॥ ॥ अभंग ९ - पंढरीची वारी ॥ पंढरीची वारी आहे माझ्या घरी । पंढरीचा वारी आषाढी कार्तिकी । विठू माझा लेकुरवाळा । संगे गोपाळांचा मेळा ॥ धन्य धन्य पंढरपूर । तेथे नांदतो विठ्ठल सुंदर । चंद्रभागा वाहे तीरीं । तुका नाचे पंढरपुरी ॥ ॥ अभंग १० - भक्ती करा भक्ती करा ॥ भक्ती करा भक्ती करा । संसार हा असार जाणा । काय करील धन दौलत । अंती नाही कोणी सोबत ॥

विठ्ठलाचे नाम घ्यावे । भवसागर हा तरावे । तुका म्हणे भजा देवा । नकों करू आळस सेवा ॥ ॥ अभंग ११ - बोलावा विठ्ठल ॥ बोलावा विठ्ठल पाहावा विठ्ठल । करावा विठ्ठल जीवेभावे । खरा विठ्ठल आत्मरूप । तुका म्हणे माझे माहेर पंढरपूर ॥ ॥ अभंग १२ - आजि सोनियाचा दिन ॥ आजि सोनियाचा दिन । वर्षे अमृताचा घन । हरिचे भेटीने जीवा । आलें परमसुख ठावा ॥ गातां रामकृष्ण हरी । मन निवालें अंतरीं । तुका म्हणे आनंदाला । अंत नाही उरला ॥ ॥ अभंग १३ - तुम्ही कोणाचे कोण ॥ तुम्ही कोणाचे कोण । कशाचे अभिमान । शेवटी जाताना । संगे काय नेणे ॥ धरा विठ्ठलाचे पाय । सोडा मायेची काय । तुका म्हणे करा । भक्ती अंतःकरणें ॥

॥ अभंग १४ - हेचि दान देगा देवा ॥ हेचि दान देगा देवा । तुझा विसर न व्हावा । गुण गाईन आवडी । हेचि माझी सर्व जोडी ॥ न लगे मुक्ती न लगे स्वर्ग । न लगे संपत्तीचा मार्ग । तुका म्हणे गर्भवासी । सुख दे डोळां तुझ्या पायांसी ॥ ॥ अभंग १५ - काय करू आता ॥ काय करू आता धरिलें मनीं । जाणे पंढरपुरा विठ्ठल भेटीसी । वाट पाहे डोळां उभा भीवरातीरीं । तो माझा विठ्ठल सावळा सुंदर ॥ तुका म्हणे मज पांडुरंग भेटला । भवसागर माझा आता तरला ॥

अर्थ

तुकाराम महाराज हे महाराष्ट्रातील सर्वात महान संत कवी आहेत. त्यांचे अभंग विठ्ठलभक्ती, वैराग्य, सामाजिक समता आणि आध्यात्मिक ज्ञान यांनी भरलेले आहेत. 'जे का रंजले गांजले' मध्ये खऱ्या संतांची व्याख्या सांगितली आहे. 'वृक्षवल्ली आम्हां सोयरी' मध्ये निसर्गाशी एकरूपतेचे वर्णन आहे. 'हेचि दान देगा देवा' मध्ये मुक्ती, स्वर्ग नको पण देवाचा विसर न व्हावा ही भक्तीची परमोच्च अवस्था सांगितली आहे.